Andrea Knezović & Yeşim Akdeniz
Küratör: Àngels Miralda
Ekim 2025’te Amsterdam’da başlatılan serginin ilk versiyonu, Avrupa bağlamında göç, bürokrasi ve genel seçimler ekseninde şekillenen bir çevreyle yakın bir ilişki kuruyordu. Yeşim Akdeniz’in emek ve göç arasında denge kuran heykelsi bir araya getirmeleri ile Andrea Knezović’in toplumsal etkileşimin psikocoğrafyasına doğrudan odaklanan işleri aracılığıyla sergi, sürekli gözetim altında kültür üretiminin koşullarını sorguluyordu. Sandık başında doldurulan oy pusulaları, sesi olmayan yurttaş olmayanların geleceğini, geçim imkanlarını ve kalma haklarını belirliyordu. Sergi, dışarıdan olanın kimliğini, toplumsal ve politik önyargılar ile sınırlamalar tarafından biçimlenen zaman baskıları altında geçim sağlama mücadelesine bağlı, süreğen bir performans olarak konumlandırıyordu. Kurumlar çoğu zaman bu koşulları kendi anlatılarını güçlendirmek için araçsallaştırırken, bu sergi meseleyi doğrudan ve soyut yansımalar aracılığıyla daha derinlikli bir şekilde ele almayı öneriyordu.
Serginin bu ikinci bölümünde, iki sanatçı bu temaları Kasa Galeri’nin kasa mekanında yeniden ele alarak zaman, para ve iktidar arasında daha da yoğunlaşan bir metafor kuruyor. Andrea Knezović ve Yeşim Akdeniz’in işleri dil ile ilişki kurmakla birlikte, birbirinden oldukça farklı sanatsal biçimlere evriliyor. Akdeniz’in heykelsi ve duvar temelli yerleştirmeleri, çoğunlukla popüler tekrarları, halk bilgeliğini ve göçün kolektif deneyimini, soyut göndermeler ile tekinsiz olanın ele avuca sığmaz aşinalığını bir araya getiren ironik ve kavramsal kompozisyonlar aracılığıyla ele alır. Duvar temelli yeni heykelsi işlerinde ise manuel emek, beden ölçüleri ile maddesel ve teknolojik alanların dokusu referans alınır. Bu işler, toplumsal aidiyetin karmaşık matrisi içinde cinsiyetlendirilmiş emeğin rolüne güçlü biçimde işaret eder.
Öte yandan Knezović’in el yazısı ve vinil kesim ifadeleri, zaman, değer ve emek üzerine sosyolojik soruları mekansal devinimler içinde kurarak, sanat alanına özgü bireysel psikocoğrafyalar üretir. Bu işlerin bu versiyonu, sanatçı İrem Günaydın ile yapılan bir danışma süreci sonucunda, kentin yaşantısına doğrudan bağlanan yerel bir zemin oluşturacak şekilde geliştirilmiştir. Dilin bu doğrudan kullanımı, bireysel ya da kolektif diyalogları tetikler. Metal kinetik yerleştirme In Our Times (2025), harcanan zamanı kayda geçirir. Bu iş, ileri geri hareket eden ritmiyle Kasa’yı adeta dev bir metronoma dönüştürerek içinde yaşadığımız katmanlı kronopolitik yapıya dikkat çeker.
Bu serginin gerçekleşmesini mümkün kılan Mondriaan Fonu ve Hollanda Krallığı Türkiye Büyükelçiliği’nin cömert destekleri için teşekkür ederiz.
Künye:
Koordinasyon: Derya Yücel
Grafik Tasarım: Marit van der Gevel
Teknik Uygulama: Studio Otakar Zwartjes
As Above So Below için Çeviri Danışmanı: İrem Günaydın
Başlatan: Doris Benhalegua Beri
Yeşim Akdeniz, 2002–2004 yılları arasında Amsterdam’daki De Ateliers’de misafir sanatçı olarak bulunmuş, 2005 yılında Kunstverein Bonn / Peter Mertes Stipendium ödülünü kazanmıştır. Sanatçı, Stedelijk Museum (Amsterdam), Kunstverein Frankfurt, Sammlung Philara (Düsseldorf) ve Kunstverein Bielefeld gibi pek çok kurumda sergiler gerçekleştirmiştir. Akdeniz’in pratiği; kültürel üretim, müzakere ve kimlik oluşumuna dair sembolik anlatılarla şekillenir. Kendine özgü görsel dili aracılığıyla biçimlerin, malzemelerin ve emeğin dolaşımını ele alır; kişisel ve kültürel referansları tarih, kimlik ve kolektif belleğe dair katmanlı okumalar içinde örer. Sanatçı halen Brüksel ve Düsseldorf arasında yaşamını ve çalışmalarını sürdürmektedir.
Andrea Knezović, Amsterdam merkezli bir görsel sanatçı, araştırmacı ve yazardır. Amsterdam Üniversitesi’nden (2019) Araştırma Yüksek Lisansı ve Ljubljana Görsel Sanatlar Akademisi’nden (2015) lisans derecesi almıştır. Knezović’in çalışmaları, psiko-kültürel politikaların bedenleri, dili ve bakım sistemlerini nasıl şekillendirdiğine dair çeşitli yöntemleri bir araya getirir. Nocturnalities: Bargaining Beyond Rest (Onomatopee, 2025) kitabının ortak yazarıdır; yazıları Thresholds Journal (MIT Press), Set Margins Publishing (Eindhoven) ve Simulacrum (Amsterdam Üniversitesi) gibi yayınlarda yer almıştır. Knezović, BAK – basis voor actuele kunst kapsamında fellowship ve Situated Practice misafirlik programına kabul edilmiştir. Eserleri MUZA Museum (2025), P/////AKT Foundation (2025), Ljubljana Modern ve Çağdaş Sanat Müzesi (2024), 60. Venedik Bienali Hırvatistan Pavyonu (2024), Cukrarna (2023), MIT Keller Gallery (2022), Kiribati Ulusal Müzesi (2019) ve Nieuw Dakota (2019) gibi birçok uluslararası kurumda sergilenmiştir. 2020–2023 yılları arasında MARC Amsterdam’ın kurucu ortaklarından olmuş, 2022–2024 yılları arasında Salwa Foundation yönetim kurulu başkanlığını yürütmüştür.
Àngels Miralda, Amsterdam ve Valencia’da yaşayan bağımsız bir yazar ve küratördür. Son dönem sergileri arasında Contemporary Biennial TEA (Tenerife), Something Else III & IV (Cairo Off-Biennale), Opbo Studios (Atina), SKUC Gallery (Ljubljana), Taca (Palma de Mallorca), MAAC (Guayaquil), Garage Art Space (Lefkoşa), Radius CCA (Delft), PAKT Foundation (Amsterdam), Tallinn Art Hall (Estonya), MGLC – International Centre for Graphic Arts (Ljubljana), Galerija Miroslav Kraljevic (Zagreb Belediyesi), Şili Çağdaş Sanat Müzesi (Santiago), Museu de Angra do Heroísmo (Azorlar) ve Latvian Centre for Contemporary Art (Riga) yer almaktadır. Miralda, 2019–2023 yılları arasında Artforum için yazmış, 2021–2025 yılları arasında Collecteurs’te Genel Yayın Yönetmeni olarak görev yapmış ve FALASTIN dijital sergisinin üç bölümünü eş küratör olarak gerçekleştirmiştir. Phaidon Press, TBA21 ve Cukrarna gibi yayınevleri tarafından yayımlanan monografi ve kataloglarda metinleri yer almıştır. Son dönemde Frieze Magazine için “Who Killed the Independent Curator?” başlıklı yazıyı kaleme almış ve E-Flux Criticism için eleştiriler yazmıştır.
